رهایی از زندانِ بی‌حوصلگی و کسالت

چطور بعد از مدتی بی‌حالی و کسالت، دوباره فعال و سازنده شویم؟

تابه‌حال برایتان پیش آمده است که بعد از مدتی کار و زندگی پرانرژی و منظم، ناگهان یک دوره‌ بی‌حوصلگی، کسالت، ناامیدی و خستگی را تجربه کنید؟

وقتی می‌خواهیم تغییری در خودمان ایجاد کنیم، ابتدا پر انرژی هستیم و با خوشحالی تمام، تغییرات جالبی در زندگی‌مان ایجاد می‌کنیم. مثلاً صبح زود بیدار می‌شویم، نرمش می‌کنیم و تمام روزمان را با کارهای معنادار و مؤثر پر می‌کنیم.

از طرفی ممکن است پیش خودتان فکر کنید که «بالاخره به اون تغییری که می‌خواستم، رسیدم!» و یک روز از خواب بیدار می‌شوید و می‌بینید که برای آن سبک زندگی، انرژی زیادی ندارید. مثلاً ممکن است شب گذشته بد خوابیده باشید یا با محبوب‌تان جروبحث کرده باشید.

حتی ممکن است در چرخه‌ی فیزیولوژیک بدنتان به روزهای سخت رسیده باشید. منظورمان فقط خانم‌ها نیستند، آقایان هم چرخه‌های فیزیولوژیک خاصی را تجربه می‌کنند که روی حال‌واحوالشان تأثیرگذار است.

به هر دلیلی که باشد، به خودتان مرخصی می‌دهید. ممکن است بگویید «بگذار امروز را به خودم استراحت بدهم. هرچه باشد، مدت زیادی است که خیلی خوب پیش می‌روم و لیاقت استراحت را دارم».

اما مشکل این‌جاست که گاهی این شرایط ادامه پیدا می‌کند. کم‌کم این سؤال پیش می‌آید که «اصلاً از کجا این همه انرژی داشتم؟ چطور این‌قدر با انگیزه بودم؟»

چرخه‌ی معیوب افسردگی

در واقع باید بگوییم که در چنین شرایطی احتمالاً شما هم مثل خیلی‌ها در یک چرخه‌ی معیوب گیر می‌افتید. این چرخه‌ی معیوب با دلایل مختلفی که باعث بی‌حوصلگی و کسالت می‌شوند، شروع می‌شود.

همچنین ممکن است که این چرخه شکل‌های دیگری هم داشته باشد. مثلاً تصور کنید که رژیم سفت و سختی گرفته‌اید و وزن کم کرده‌اید؛ اما در یک مهمانی یا وقتی که حال‌تان اصلاً خوب نیست، پرخوری می‌کنید. در این شرایط، از اینکه پرخوری کرده‌اید، احساس گناه می‌کنید. از طرفی برای بهتر شدن حال‌تان، دوباره پرخوری می‌کنید. این اتفاق باعث می‌شود که دوباره به حالت قبل باز گردید.

در درس رایگان «عادت‌ها، شاهراه تغییر» توضیح داده‌ایم که مغزمان دل خوشی از تغییرات بزرگ و ناگهانی ندارد. به همین دلیل تمام تلاشش را می‌کند تا به حالت اولش برگردد. حتی اگر این حالت، بی‌حوصلگی و کسالت باشد. پس شما را در حالت کرخت، خسته و خموده‌ای، نگه می‌دارد.

تکنیک فقط یک اقدام کوچک انجام بده!

تصور کنید که روی تخت دراز کشیده‌اید و حال هیچ کاری به جز چرخیدن در اینترنت ندارید. از بی‌حوصلگی و کسالت کلافه شده‌اید؛ اما گوشه‌ای از ذهن‌تان درگیر حجم زیاد کارهایی است که باید تمام کنید.

مثلاً باید نوشتن بخش نهایی یک پروژه را تمام کنید، لباس‌های‌تان را بشویید، تلفن‌های عقب‌افتاده را پاسخ بدهید و هزاران کار خرده‌ریز دیگر. به‌صورت کلی کارهایی که حتی نمی‌توانید همه را با هم به یاد بیاورید. در چنین شرایطی چه کار باید بکنید؟ معمولاً در این شرایط گفت‌وگویی از جنس زیر بین شما و مغزتان شکل خواهد گرفت.

مغزتان می‌گوید: «خوب معلوم است! باید یک لیست بلندبالا و دقیق از کارهای عقب‌افتاده تهیه کنم، آن‌ها را اولویت‌بندی کنم و به ترتیب شروع به انجام دادن آن‌ها کنم. آن‌وقت می‌توانم با خیال راحت سر جایم برگردم و از آن‌جایی که احتمالاً شب شده است، خوب بخوابم!»

به نظرتان واکنش بعدی مغز در چنین شرایطی چیست؟

اگر صادق و منصف باشیم، چنین چیزی خواهد گفت: «ولش کن! این کار خیلی سخت است! بگذار فردا انجامش می‌دهیم.»

بعد چه می‌شود؟

در ابتدا مدتی با خیال راحت وقت تلف می‌کنید و بعد کم‌کم ناراحتی و عذاب وجدان سراغ‌تان می‌آید.

شاید بپرسید: «خب تو می‌گویی چه کار کنم؟»

لطفاً لیست بلندبالا را فراموش کنید

کاری که باید انجام شود را انجام دهید. انجام دادن، اولین کار سازنده‌ای است که به ذهن‌تان می‌رسد و آن‌گاه فقط انجامش بدهید. یادتان باشد این کارِ سازنده باید به قدری کوچک باشد که مغزتان برای انجام دادنش بهانه نیاورد. مثلاً مسواک بزنید، دوش بگیرید یا کمی دوروبرتان را مرتب کنید (قرار نیست کل اتاق را برق بیاندازید).

همچنین می‌توانید هر موقع به اندازه‌ کافی انرژی داشتید، سراغ نوشتن و اجرای لیست بلندتان بروید؛ ولی فعلاً این لیست برایتان چیزی جز عذاب وجدان در بر ندارد.

به مغزتان پاداش بدهید و سخت‌گیری نکنید

نکته‌ دیگری وجود که باید رعایتش کنید. بخشی از مغزتان (مغز منطقی) به شما می‌گوید: «این لوس‌بازی‌ها را کنار بگذار و برو یک کار درست و حسابی انجام بده، تو می‌تونی» و شما را برای اینکه به اندازه‌ کافی تلاش نکرده‌اید، سرزنش می‌کند.

گول نخورید، بخش قوی‌تری از مغزتان (مغز خزنده) سطح کلی انرژی شما را بررسی می‌کند و به این نتیجه می‌رسد که برای کارهای بزرگ و پرخرج -از دید مغز خزنده- به اندازه‌ کافی انرژی ندارید. بنابراین زیرآب انجام آن کار را می‌زند.

پس برای راضی کردن مغز خزنده و مطمئن شدن از این که کم‌کم از حالت خمودگی و کرختی بیرون می‌آیید، حتماً به مغزتان پاداش بدهید و کارها را ریز و قابل‌انجام کنید.

روان‌شناسان از این روش برای درمان افسردگی استفاده‌ زیادی می‌کنند و درواقع بعضی روان‌شناسان معتقدند که همین چرخه‌ی معیوب است که در افسردگی اتفاق می‌افتد و آن‌قدر ادامه پیدا می‌کند و فرد را از پا درمی‌آورد.

همچنین پژوهش‌ها نشان داده‌اند که این تکنیک می‌تواند به اندازه‌ دارودرمانی به بهتر شدن حال آدم‌ها کمک کند؛ اما به هر حال همان‌طور که قبلاً گفتیم، خودتان امتحان کنید و از نتایجش لذت ببرید.

نکته بسیار مهم!

پیشنهاد می‌کنیم که این تکنیک مهم و پرقدرت را انجام بدهید. شاید برایتان باور این نکته که تکنیکی به این سادگی می‌تواند شما را از حالت قبلی‌تان دربیاورد؛ سخت باشد.

همچنین پیشنهاد می‌کنیم که ابتدا انجامش بدهید و بعد تصمیم بگیرید. اگر نتیجه‌ی خوبی داشت، آن‌وقت زیر این مقاله برایمان کامنت بگذارید و آن را به دیگران هم معرفی کنید. از طرفی اگر نتیجه نگرفتید هم لطفاً نظرتان را با ما در میان بگذارید تا برای بهتر شدن شرایط، راهنمایی بهتری برایتان داشته باشیم.

با دوستان به اشتراک بگذارید!

اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در twitter
اشتراک گذاری در linkedin
اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در skype
اشتراک گذاری در email
نویسنده مطلب:
سپیده بخت

سپیده بخت

سپیده با افتخار خودش را یک خرخوان حرفه‌ای می‌داند. از بچگی هر کتابی که به دستش می‌رسید، می‌خواند. هیچ‌چیز به اندازه‌ یاد گرفتن و یاد دادن درباره‌ مغز، سر ذوقش نمی‌آورد. او عاشق رشته‌اش و همه‌ چیزهایی است که به مغز ربط دارند.
مطالب پیشنهادی

4 دیدگاه دربارهٔ «رهایی از زندانِ بی‌حوصلگی و کسالت»

  1. دهقانی

    سلام،بسیار عالی
    جالب بود، درست در زمانی که چنین دوره ای رو تجربه میکردم این مقاله رو اتفاقی خوندم

  2. مطلب بسیار مفید
    در عین حال راه حل به ظاهر ساده را میگوید اما بسیار کاربردی و نتیجه بخش.
    و من چند وقتی هست در مواقع افتادن در چرخه معیوب دقیقا همین نکات کوچک را انجام میدهم. حالم از صفر به صد نمیرسه، اما حداقل صفر هم نمیمونه و تغییری ایجاد میشه و زندگی جلو میره
    و صبوری و ملایمت میکنم تا این چرخه محو بشود و میدانم که باز به سراغم می آید، پس صندوقچه رفتاری را در زمان گیر کردن در چرخه غنی میکنم

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

اسکرول به بالا